Sempozyum

Bildiri Çağrısı
Karanlığı Aydınlatmak!
Byzantion'dan İstanbul'a Gece Tarihleri

4 - 5 Haziran 2027

Gece, tarihin yarısı. Ancak, Batı Avrupa bağlamını bir noktaya kadar dışarıda tutarsak, gece tarihleri orantısız bir şekilde marjinalleştirilmiş durumda. "Karanlığı Aydınlatmak!" teması altında şu soruyu soruyoruz: İstanbul'un olağanüstü tarihsel dönüşümü boyunca geceyi meskûn kılmanın ne anlama geldiğini anlamak için, gecenin zamansal ve mekânsal deneyimlerini nasıl yeniden düşünebiliriz? Artan ışık kirliliği, gece ekosistemlerinin değersizleştirilmesi ve 7/24 kentleşme çağında, toplumların geceyle tarihsel olarak nasıl müzakere ettiğini anlamak, sürdürülebilir ve kapsayıcı gece geleceklerini yeniden hayal etmek için acil bir ihtiyaç.

Bu sempozyum, geceyi yalnızca karanlıkta gerçekleşen etkinlikleri betimleyen bir bağlam olarak değil, bir analitik kategori olarak ele alan katkıları bir araya getirmeyi amaçlıyor. Özellikle gece/gündüz ikiliğinin incelenmesinin nasıl yeni yorumlama olanakları açtığını, geleneksel dönemlendirmelere meydan okuduğunu veya daha önce görünmez olan iktidar ilişkilerini, sosyal dinamikleri ve mekânsal pratikleri aydınlattığını ortaya koyan araştırmalarla ilgileniyoruz. Gece alanının kendisinin, zamansal, mekânsal ve kavramsal bir çerçeve olarak, kentsel yaşam, sosyal ilişkiler ve tarihsel değişim hakkında nasıl yeni içgörüler ürettiğini gösteren çalışmaları davet ediyoruz.

Bu disiplinlerarası sempozyum, gece kentsel yaşamındaki süreklilikleri, kırılmaları ve dönüşümleri inceleyecek ve İstanbul'un gece tarihlerini üç önemli dönem boyunca keşfedecek: Bizans Konstantinopolis'i, Osmanlı İstanbul'u ve cumhuriyet dönemi/çağdaş İstanbul. Tarih, kentsel çalışmalar, antropoloji, coğrafya, edebiyat, sanat tarihi, ekoloji ve daha geniş anlamda gelişmekte olan gece çalışmaları alanı arasında karşılıklı etkileşimleri teşvik ediyoruz.

Tüm disiplinlerden ve kariyer aşamalarından akademisyenleri, sanatçıları ve topluluk üyelerini, İstanbul'un gece palimpsestini, geçmişin karanlığını aydınlatırken çağdaş kentsel zorlukları da ele alan yenilikçi metodolojik yaklaşımlarla keşfetmeye davet ediyoruz.

Araştırma Odak Alanları

Aşağıdaki konuları inceleyen başvuruları teşvik ediyoruz:

Dönemsel Aydınlatmalar: Karşılaştırmalı Gece Tarihleri

Byzantion/Konstantinopolis (330-1453): Dini gece ritüelleri (vigil), gece boyu süren ayinler ve manastır gece pratikleri; imparatorluk gece törenleri ve saray ritüelleri; gece pazarları ve ekonomik faaliyetler; kentsel aydınlatma teknolojileri (kandiller, meşaleler) ve yangın önleme sistemleri; gece nöbetleri, güvenlik ve kentsel yönetişim; ev içi uyku düzenleri ve özel gece yaşamı; gece toplanmaları, şiir, sempozyumlar; rüya kitapları ve yorumlanması; astronomi/astroloji üzerine çalışmalar ve teknolojisi; gece ekolojisi ve doğal ritimler; gece erişimi ve hareketliliğinin toplumsal cinsiyet ve sınıf boyutları.

Osmanlı İstanbul'u (1453-1923): Gece sosyalleşmesi ve siyasi söylem (kahvehaneler, meyhaneler, bozahaneler); Ramazan ve kandil geceleri; Sufi gece törenleri ve manevi pratikler; Hristiyan ve Yahudi gece dini ritüelleri; gölge tiyatrosu (Karagöz), hikâye anlatıcılığı ve müzikal performanslar dahil gece eğlenceleri; meyhane kültürü ve gece içki pratikleri; rüya kitapları ve yorumu; astronomi/astroloji üzerine çalışmalar ve teknolojisi; Osmanlı kentsel aydınlatma sistemleri ve altyapısı; gece zanaatları ve meslekleri (fırıncılar, bekçiler, zanaatkârlar, hırsızlar, seks işçileri); toplumsal cinsiyete dayalı bir pratik olarak gece hareketliliği ve görünürlüğü ile mekânsal ve yasal kısıtlamalar; sarayda gece hayatı ve tören pratikleri; geceyi aydınlatmanın siyasi ve kültürel çıkarımları; Sanayi Devrimi öncesi uyku düzenleri ve gece toplanmaları.

Cumhuriyet/Modern İstanbul (1923-günümüz): Erken cumhuriyet döneminde gece eğlencesinin ve kentsel kültürün batılılaşması; gece kulüplerinin, barların ve modern eğlence mekânlarının gelişimi; sinema kültürü ve gece gösterim pratikleri; endüstriyel gece vardiyaları ve gece emeği; modern kentsel aydınlatma ve elektrik altyapısı gelişimi; 1960-80'ler arası müzik mekanları, tavernalar ve gece yaşamı patlaması; değişen gece yaşamı kalıpları; madde kullanımı; çağdaş 7/24 kentleşme ve küresel gece yaşamı trendleri; gece ulaşımının evrimi; dijital çağın gece kentsel yaşamı üzerindeki etkileri; tarihi gece muhitlerinin soylulaştırılması.

Geceyi multidisipliner merceklerden inceleyen katkıları davet ediyoruz:

Kentsel Planlama ve Gece Kent Tasarımı: Gece kentsel mekânının tarihsel evrimi; kentsel politika olarak aydınlatma; gece ulaşım altyapısı; gece faaliyetlerinin imar ve zamansal düzenlemesi; geceyi yönetmeye yönelik çağdaş akıllı şehir yaklaşımları

Karanlığın Mimarisi: Tarihsel dönemler boyunca gece kullanımı için tasarlanmış yapılı çevreler; gece mekânlarının akustik özellikleri; aydınlatma tasarımı ve mekânsal deneyim; kutsal ve seküler gece mimarisi; tarihi gece mekânlarının adaptif yeniden kullanımı

Edebi ve Sanatsal Nocturne'ler: Bizans, Osmanlı ve cumhuriyet edebiyatında gece; resim, fotoğraf ve filmde İstanbul gecelerinin görsel temsilleri; müzikal gelenekler ve gece performans mekânları; gece mekânlarında çağdaş sanatsal müdahaleler; dijital medya ve gece kültürü; gece edebi toplanmaları

Karanlığın Sosyal Katmanları: Gece erişimi ve dışlanmanın sınıfsal boyutları; etnik ve dinî azınlıkların gece deneyimleri; yaşa dayalı kısıtlamalar ve izinler; ihlal ve uyum mekânı olarak gece; yeraltı kültürleri ve alternatif gece toplulukları

Gecenin Politik Ekolojileri: Kentsel gece ekosistemleri ve biyoçeşitlilik; ışık kirliliği ve çevresel etki; aydınlatmanın enerji politikası; mevsimsel ritimler ve iklim adaptasyonu; gece kentsel ortamlarında türler arası etkileşimler; ses manzaraları ve duyusal ortamlar

Toplumsal Cinsiyet ve Gece Hareketlilikleri: Dönemler ve mekânlar boyunca tarihsel ve mekânsal deneyimler; toplumsal cinsiyete dayalı gece emeği ve ekonomik faaliyetler; gece mekânlarında güvenlik, gözetim ve özerklik; LGBTQI+ gece toplulukları ve mekânları; gece kentleşmesine feminist yaklaşımlar

Gecenin Ekonomik Tarihleri: Gece pazarı evrimi ve ticaret pratikleri; gece çalışması ve vardiya düzenlerinin emek tarihi; turizm ve gece ekonomisi gelişimi; enformel ekonomiler ve gece sokak kültürü; çağdaş gig/performans ekonomisi ve gece işi

Gece Çalışmaları için Metodolojik Yenilikler

Özellikle aşağıdakilerle başlıklara deneysel yaklaşan başvuruları bekliyoruz:

Duyusal Tarih Yaklaşımları: Tarihsel ses manzaralarının, kokuların ve gecenin dokunsal deneyimlerinin yeniden inşası; gece deneyimini anlamak için somutlanmış metodolojiler; akustik arkeoloji ve ses haritalama

Dijital Beşeri Bilimler ve Gece Çalışmaları: Tarihsel gece mekânlarının CBS haritalaması; gece sosyal bağlantılarının ağ analizi; kaybolmuş gece mekânlarının sanal gerçeklik rekonstrüksiyonları; çağdaş gece kalıplarına büyük veri yaklaşımları; dijital hikâye anlatımı ve kamusal tarih projeleri

Katılımcı Gece Araştırması: Çağdaş gece mekânlarının katılımcı haritalanması; gece yaşamı değişimleri hakkında yaşlı sakinlerle sözlü tarih projeleri; tehlike altındaki gece kültürlerinin katılımcı dokümantasyonu; topluluk temelli katılımcı araştırma metodolojileri

Karşılaştırmalı ve Ulusötesi Yaklaşımlar: Diğer Osmanlı, Bizans veya Akdeniz şehirleriyle diyalog içinde İstanbul; gece kültürlerinin ve pratiklerinin dolaşımı; göç ve diaspora gece toplulukları; çağdaş gece sahnelerinde küresel-yerel etkileşimler

Yaratıcı ve Performatif Yöntemler: Araştırma metodolojisi olarak sanatsal müdahaleler; yürüyüş metodolojileri ve gece flânerie'si; deneysel podcast ve ses dokümantasyonu; tarihsel kanıt olarak film ve fotoğraf; gece eğlencesine performans çalışmaları yaklaşımları

Sunum Formatları

Araştırma bildirilerine ek olarak farklı sunum formatlarını memnuniyetle karşılıyoruz:

Metodolojik Atölyeler: Dijital araçlar, sözlü tarih veya topluluk katılımlı araştırma konusunda uygulamalı eğitim

Gece Yürüyüşleri ve Saha Ziyaretleri: İstanbul'un tarihi gece bölgelerinde deneyimsel öğrenme

Yaratıcı Müdahaleler: Sanatsal sunumlar, performanslar, filmler veya multimedya enstalasyonları

Topluluk Konuşmaları: Akademisyenler ve İstanbul gece kültürü uygulayıcıları arasında diyaloglar

Dijital Arşiv Vitrinleri: Çevrimiçi kaynaklar ve dijital koleksiyonların sunumları

Kimler Başvurabilir?

Lisansüstü öğrenciler ve erken kariyer araştırmacıları dahil, tüm kariyer aşamalarındaki akademisyenler

Bizans, Osmanlı, cumhuriyet ve çağdaş İstanbul veya karşılaştırmalı kentsel gece çalışmaları üzerine çalışan uluslararası akademisyenler. (Şehrin karanlıktan sonraki zamansal, mekânsal ve duyusal boyutlarını araştıran veya İstanbul ile diğer kentsel merkezler arasında karşılaştırmalar yapan önerilere açığız.)

İstanbul'un gece kültürüyle ilgilenen topluluk uygulayıcıları, sanatçılar ve kültür çalışanları

Yenilikçi metodolojik yaklaşımlar veya disiplinlerarası çerçeveler kullanan araştırmacılar

Çeşitli toplumsal cinsiyet, etnik köken, coğrafi ve kurumsal geçmişleri temsil eden katkı sağlayıcılar

Başvuru Bilgiler & Önemli Tarihler

Konferans 4-5 Haziran 2027 tarihinde Pera Müzesi Oditoryumu’nda gerçekleşecektir.

Sunumlar 20 dakika olacaktır. En fazla 250 kelimelik özet ve en fazla 150 kelimelik biyografi içeren tek bir .pdf dosyasını Soyadı_Adı_NIGHT2027 adlandırma kuralıyla night@iae.org.tr adresine gönderebilirsiniz.

Özet gönderim son tarihi: 13 Temmuz 2026

Daha fazla bilgi için: www.iae.org.tr

Dil Gereksinimleri

Araştırma bildirisi sunumları İngilizce olmalıdır.

Diğer tüm başvuru türleri (atölyeler, yaratıcı müdahaleler, topluluk konuşmaları vb.) Türkçe veya İngilizce olabilir. Yerel topluluklar ve uygulayıcılarla etkileşim kuran formatlar için Türkçe başvurular özellikle teşvik edilmekte ve memnuniyetle karşılanmaktadır.

Organizasyon Komitesi

Anna Lampadaridi, CNRS, HiSoMA UMR 5189
Aslı Zengin, Rutgers University – New Brunswick
Brigitte Pitarakis, CNRS, UMR 8167 Orient et Méditerranée
Carole Woodall, University of Colorado, Colorado Springs
Daniel-Joseph MacArthur-Seal, Scuola Superiore Meridionale, Napoli
Ekin Can Göksoy, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü
K. Mehmet Kentel, Leiden Üniversitesi
Nazlı İpek Hüner, Boğaziçi Üniversitesi
Nurçin İleri, Forum Transregionale Studien, Berlin & IISH, Amsterdam